F1press

YENİ SOSYAL GÜVENLİK YASASI İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER
Yeni sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası yasası uzun tartışmalardan sonra 5510 sayılı kanunla 20.05.2006 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak 01.01.2007 tarihi itibariyle yürürlüğe girecektir.

Bu kanunla ;

1- Tüm sosyal güvenlik kuruluşları tek çatı altında toplanıyor.Emekli sandığı –bağ-kur ve ssk lı kavramları artık tarihe karışıyor.Tüm vatandaşlar işçi memur esnaf hepsi bu yeni sosyal güvenlik kurumuna tabi sigortalı oluyor.

2- 01.01.2007 tarihinden sonra sigortalı olanlar için Emekli olabilme yaşı ve prim ödeme gün sayısı kademeli olarak artıyor.Yaş şartı 2036 yılından itibaren artıyor prim ödeme gün sayısı 01.01.2007 tarihinden itibaren bazı kurumlarda olan avantajlarda ortadan kalkıyor.

3- İsteğe bağlı sigortalılar da yılbaşından itibaren sağlık hizmetlerinden faydalanabilecek buna bağlı olarakta ödeyecekleri prim miktarı artmakta

4- Sigortalı olup işsiz kalan İşsizlerin işsizlik maaşı aldıkları süreye ilişkin yaşlılık malüllük ve ölüm sigortaları primlerini işkur ödeyecek,

5- iş kazası ve meslek hastağı sigortasının kapsamı genişletiliyor,artık bağ-kur lularda iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamına alınıyor,

6- Ölüm aylığından yararlanma şartları kolaylaşıyor.Yeni yasa ile en az beş yıldan beri sigortalı bulunup ,toplam olarak 900 gün malüllük yaşlılık ve ölüm sigortasıödemiş bulunan bulunan ölen sigortalının haksahibine müracatları üzerine ölüm aylığı bağlanır denilmektedir.Hatırlanırsa eski yasa da bu şart 1800 güne kadar çıkmakta idi.

7- Sigortalının vefat etmesi halinde ödenen cenaze yardımı asgari ücretin üç katına endeksleniyor.Kurumlar arası farklılıkta ortadan kaldırılıyor.

8- Hak sahiplerinin Evlenme çeyiz yardımından yararlanmada ki farklılıklar ortadan kalkıyor.Değişik (SSK,Yeni yasa ile almakta oldukları aylık ve gelirlerinin bir yıllık tutarı bir defaya mahsus olmak üzere evlenme ödeneği olarak peşin olarak ödenmesi öngörülmektedir.

9- Sosyal güvenlik sicil numarası olarak T.C kimlik numarasının kullanılması uygulamasına geçilecektir.Vergi numarası da kasım ayından itibaren T.C kimlik numarası olarak kullanılması uygulamasına geçilecektir.

1

10- Sağlık sisteminde de kurumlar arası farklılıklar ortadan kaldırılıyor. faydalanabilmek için

11- 2007 yılında Askerlik borçlanma prim miktarı %20’den %32’ye yükselmekte, ödeme süresi ise 6 aydan 1 aya düşmektedir.Askerlik borçlanmasını yapmak isteyenlerin 2006 yılını dikkate almaları, 2007 yılına sarkıtmamaları lehlerine olacaktır.Borçlanma prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında olmak üzere sigoralı tarafından beyan edilen kazanç üzerinden %32 oranında hesaplanacaktır.

12- Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emekli olupta kendi nam ve hesabına çalışanların ödemeleri gereken sosyal güvenlik destek primi yeni yasa ile artıyor .Hatırlanacağı üzere eski uygulama 12. gelir basamağının %10 tutarında yada aldıkları maaşın %10 u tutarında sosyal güvenlik destek primi ödemekte iken yeni yasa ile bu oran Prime esas kazancın %33.50 si ile %39 arasında olacaktır. 5510 sayılı kanunun 82.maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırı ile yani asgari ücret ile bunun üst sınırı arasında kalmak şartı ile kendileri tarafından beyan edilecek günlük kazancın 30 katıdır

Bu sigortalılar tarafından kurumca belirlenen sürelerde aylık prime esas kazanç beyan edilir.Ancak beyan edilen kazançta bir değişiklik olması durumunda, sigortalının yeniden beyan ettiği kazanç üzerinden hesaplanan prim tahsil edilir.Beyan edeceği kazanç çalıştırdığı sigortalıların kazancının en yükseğinden düşük olamaz,Beyanda bulunmayan yada hatalı beyanda bulunanların fark ve primleri 89.maddeye göre gecikme faiziyle beraber tahsil edilir.

13- Sağlık yardımlarından faydalanabilmek için gerekli olan şart kolaylaşıyor eş ve çocuk ana baba dahil bir yıl içersinde 30 gün genel sağlık sigortalısı olmak ve prim borcu bulunmamak şartı getiriyor hatırlanacağı üzere bu süre bağ-kurda 8 ay ssk da kendisi için 90 eş ve çocuklar için ise 120 gün idi

14- 18 yaşını doldurmamış olan kişiler,Acil haller,Tıbben başkasının bakımına muhtaç olan kişiler,Analık nedeniyle yatarak yada ayaka yapılan tedaviler için sağlık hizmetlerinden şartsız yararlanma imkanı verilmiştir.
15- Kendi nam ve hesabına bağımsız çalışan sigortalılar yani biz işverenlerin (Bağ-kur kapsamında olanlar) prime esas kazançları;
5510 sayılı kanunun 82.maddesine göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırı ile yani asgari ücret ile bunun üst sınırı yani asgari ücretin 6.5 katı arasında kalmak şartı ile kendileri tarafından beyan edilecek günlük kazancın 30 katıdır

Bu sigortalılar tarafından kurumca belirlenen sürelerde aylık prime esas kazanç beyan edilir.Ancak beyan edilen kazançta bir değişiklik olması durumunda, sigortalının yeniden beyan ettiği kazanç üzerinden hesaplanan prim tahsil edilir.Beyan edeceği kazanç çalıştırdığı sigortalıların kazancının en yükseğinden düşük olamaz,Beyanda bulunmayan yada hatalı beyanda bulunanların fark ve primleri 89.maddeye göre gecikme faiziyle beraber tahsil edilir.
2

Örneğin yıllık kazancı 30.000 ytl olan bir mali müşavir ne kadar aylık prim ödeyeceğini hasaplayalım
30.000:12 ay=2.500:30=83.33 ytl prime esas günlük kazancı
Asgari ücretin 2007 yılında 600 ytl olduğu varsayıldığında
Hesaplama
600:30=20YTL*6.50=130 YTL beyan ettiği kazanç prime esas kazancın tavanından düşük olduğunda beyan ettiği kazanç üzerinden yani
83.33.30=2.500yt :%33.50 =837.50 gibi bir rakama tekabül etmektedir.Kanımızca bu çok yüksek ve ödenebilir değildir.Düzeltilmesi yoluna gidilmelidir.

16- Aylık prim ve hizmet belgelerinin verilme süreleri değiştirilmiştir.aylık prim ve hizmet belgeleri ait olduğu ayı takip eden ayın yirmibeşinci gününün sonuna kadar kuruma verilmesi ,sigortalı çalıştırılmıyor ise yine 15 günlük sürede kurumu bildirilmesi gerekmektedir.

17- Yeni yasa ile emzirme ödeneği geliyor sigortalılğı devam edenler için sigortalı kadına veya sigortalı erkeğin karısına doğum yapması nedeniyle doğumdan sonraki 6 ay süresince her ay asgari ücretin üçte biri tutarında emzirme ödeneği verilecektir.

18- İşkazalarını bildirme sürelerinde değişiklik yapıldı.Yeni yasaya göre ssk ve Emekli sandığı mensupları için 3 iş gününde bağ kurlular ise Bir ayı geçmemek üzere rahatsızlıklarının bildirim yapmaya engel olmadığı günden sonraki üç işgünü içinde kuruma doğrudan veya iadeli taahhütlü bildirilecek.hatırlanacağı üzere eski yasada bu süre eski yasada iki gün idi

19- Yeni yasa ile kendi nam ve hesabına çalışanlar ve emekli sandığı mensuplarıda geçici işgörmezlik ödeneğinden ve sürekli iş göremezlik gelirinden faydalanabilecek.

20. AVUKATLAR VE NOTERLERİN TOPLULUK SİGORTASI KALKIYOR

Avukatlar ve Noterler normal işverenler (Bağ-Kur’lular) gibi Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK’ya) prim ödeyeceklerdir. Bu değişiklikten önce (2006 yılı sonuna kadar) uzun vadeli sigorta kollarına mecburen, kısa vadeli sigorta kollarına da isteğe bağlı olarak prim ödeyerek, SSK’lılar (işçi) gibi erken emeklilik (5000 gün gibi) haklarından yararlanan avukatlar ve noterler bundan böyle Bağ-Kur’lular gibi daha uzun bir süre (9000 gün gibi) prim ödeyerek emekli olacaklardır. Bugüne (2006 sonuna) kadar en az asgari ücretin yüzde 30’u kadar prim (160 YTL) ödemeyi tercih etme hakları da artık 2007 yılından itibaren kalkıyor ve en az yüzde 33,5 oranında prim ödeyeceklerdir. Ayrıca, kendileri işçi çalıştırıyorlarsa kendileri için SGK’ya bildirilen kazanç da işçilerinden en yüksek ücretli olandan daha az olamayacaktır.
Bu nedenle halen SSK’dan emeklilik hakkını elde etmiş olanlar en 3,5 yıl içinde emekli olsunlar yoksa Bağ-Kur’lu gibi (5510-4/b’li) değerlendirileceklerinden 9000 günle emekli olacaklardır. Ayrıca, halen emekli olan avukat ev noterlerden emekli aylıklarının yüzde 15’i sosyal güvenlik destek primi olarak kesilirken, 2007 yılından itibaren bu emeklilerden asgari ücretin yüzde 33,5’u kadar prim alınacaktır.

21- Şirketlerin Nevi Değiştirmesi, Birleştirilmesi ve Kapatılması Durumunda; 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda, açık bir şekilde 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tâbi şirketlerin nevilerinin değişmesi, birleşmesi veya diğer bir şirkete katılması durumunda, bu hususların ticaret siciline tesciline ilişkin ilan tarihini;

adi şirketlerde şirkete yeni ortak alınması durumunda ise en geç yeni ortağın alındığı tarihi takip eden on gün içinde, işyeri bildirgesi ile kuruma bildirilmek zorunda olduğu ifade edilmiştir.

22- İşyerinin faaliyette bulunduğu adresten başka bir ildeki adrese nakledilmesi, sigortalı çalıştırılan bir işin veya işyerinin başka bir işverene devredilmesi veya intikal etmesi halinde, işyerinin nakledildiği, yeni işverenin işi veya işyerini devraldığı tarihi takip eden on gün içinde, işyerinin miras yoluyla intikali halinde ise mirasçıları, ölüm tarihinden itibaren en geç üç ay içinde, işyeri bildirgesini kuruma vermekle yükümlü tutulmuştur

23- Sigortalılığının sona ermesine ilişkin bildirimler, sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile ilgili üniteye e-Sigorta ile yapılır. Sigortalı işten çıkış bildirgesine kaydedilen bilgiler, ayrıca ilgili aylık prim ve hizmet belgesinde de gösterilir. Aylık pirim ve hizmet belgesi ile sigortalı işten çıkış bildirgesi arasındaki mutabakatsızlık, işverenle yapılacak yazışma sonucunda giderilir.

Kanunun 4 üncü maddesi birinci fıkrası (b) bendi kapsamındaki sigortalılar için 2 nüsha düzenlenir. Biri ünitede, diğeri bildirgenin düzenlendiği kuruluşa iade edilir. Sigortalıya işten ayrıldığı yazı ile bildirilir.

24- 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde sayılan sigortalıların işverenleri tarafından geçici görevle yurt dışına gönderilmeleri, (c) bendinde sayılan sigortalıların mevzuatlarında belirtilen usûle uygun olarak yurt dışına gönderilmeleri veya (b) bendinde sayılanların sigortalılığa esas çalışması nedeniyle yurt dışında bulunmaları halinde, bu görevleri yaptıkları sürece, sigortalıların ve işverenlerin sosyal sigortaya ilişkin hak ve yükümlülükleri devam eder.
Sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce çalıştırılmak üzere bu ülkelere götürülen Türk işçileri de bu Kanunun uygulanmasında geçici görevle yurt dışına gönderilmiş sayılır. Eski kanunda topluluk ya da isteğe bağlı sigortalı yapılıyordu. Yeni yasayla Sosyal Güvenlik Anlaşması bulunmayan ülkelerde(örnek : IRAK) çalıştırılacak işçiler zorunlu sigorta kapsamına alınmıştır.

Adana ,29/11/2006
FERHAT DEMİRKIRAN
SOSYAL GÜVENLİK MEVZUATI KOMİSYONU BŞK.

Kaynak :Adana SMMMO

Etiketler: SGK, SGK Yasası

Trackback URI | Comments RSS