Ağu 24 2008
Servetin üzerinde yaşıyoruz
Loading ...Türkiye maden rezervi açısından dünyanın en zengin ülkeleri arasında yer alırken, adeta büyük bir servetin üzerinde yaşıyoruz.
MTA verilerinden derlenen bilgilere göre, Türkiye‘nin karmaşık jeolojik yapısı çok çeşitli madenlerin ülkede bulunmasına olanak sağlıyor. Türkiye
yer altı kaynakları yönünden dünya madenciliğinde adı geçen 132 ülke
arasında toplam üretim değeri itibariyle 28′inci, maden çeşitliliği
itibariyle 10′uncu sırada yer alıyor. Türkiye
başta endüstriyel ham maddeler olmak üzere, metalik madenler, enerji
ham maddeleri ve jeotermal kaynaklar açısından zengin bir konumda
bulunuyor.
Türkiye‘de günümüzde dünyada ticareti yapılan 90 çeşit madenden 77’sinin varlığı Türkiye‘de saptanırken, halen 60 civarında farklı maden ve mineral üretimi yapılıyor.
Dünya
metal maden rezervlerinin yüzde 0,4′ü, endüstriyel ham madde
rezervlerinin yüzde 2,5′i, kömür rezervlerinin yüzde 1′i ve jeotermal
potansiyelinin yüzde 0,8′i Türkiye‘de bulunuyor.
Zengin
olunan madenler arasında ilk sırayı, 3,066 milyar ton ile dünya
rezervlerinin yüzde 72′ini oluşturan, bor mineralleri alıyor.
ALTIN POTANSİYELİ
Türkiye‘nin teorik altın potansiyelinin 6 bin 500 ton olduğu tahmin ediliyor. Türkiye,
bu potansiyelle dünyada ikinci potansiyel durumunda bulunuyor. Şu ana
kadar yapılan çalışmalarla 600 ton altın varlığı görünür hale
getirilirken, mevcut potansiyelin yüzde 10′u bulundu ve altın
yataklarından şu ana kadar 50 ton civarında altın üretildi.
Takı, mücevher tasarımında dünyanın önde gelen ülkeleri arasında yer alan Türkiye‘de yılda 300 ton altın ithal ediliyor. İthal edilen altının 100-150 tonu Türkiye‘de işlendikten sonra ihraç ediliyor, kalanı ise yurt içinde tüketiliyor.
JEOTERMALDE AVRUPA BİRİNCİSİYİZ
Teorik jeotermal enerji potansiyeli 31 bin 500 MWt (megavat termal) olan Türkiye, bu potansiyeli ile dünyada 7′inci, Avrupa da ise birinci konumda bulunuyor. Türkiye‘nin bugün jeotermal enerjiyi doğrudan kullanım kapasitesi bin 229 MWt. Doğrudan kullanım açısından ise Türkiye dünya sıralamasında 5′inci konumda.
KÖMÜR
Enerji
ihtiyacının yerli kaynaklardan karşılanması politikası kapsamında da
son 3 yılda yapılan kömür arama projeleri kapsamında (özellikle derin
sondajlar yaparak) 20-25 yıldır değişmeyen 8,3 milyar ton kömür
rezervi, 300 bin metre sondaj yapılarak ve 2,3 milyar ton yeni kömür
rezervi bulunarak yüzde 28 oranında arttı. Toplam linyit rezervi de
10,6 milyar tona yükseltildi.
YILDA 5-6 MİLYAR DOLAR KATMA DEĞER
Türkiye‘de
yılda 150 milyon ton seviyelerinde üretilen maden ürünleri, inşaat
sektöründe ve sanayide ham madde olarak tüketilirken, yılda Türkiye‘ye 5-6 milyar dolar katma değer kazandırıyor.
Endüstriyel ham madde potansiyeli açısından Türkiye
dünya rezervinin yüzde 2,5′ine sahip. Bazı endüstriyel ham madde
mineralleri açısından ise çok daha fazla oranlarda rezerve sahip olan Türkiye‘de
maden ihracatının en büyük kısmını (yüzde 70-80′ini) endüstriyel ham
maddeler oluşturuyor. Özellikle de 1 milyar doları aşan ihracatla
mermer, 400 milyon dolar ihracatla bor önemli yer tutuyor.
DERİN MADEN ARAMACILIĞININ ÖNEMİ
Türkiye‘nin
zengin kaynaklara sahip olduğu madenler arasında bor, linyit, mermer,
perlit, pomza, feldspat, bentonit, barit, manyezit, sodyumsülfat,
kayatuzu, trona, jips, stronsiyum tuzları, zeolit, olivin, asbest,
lületaşı, sepiyolit, profilit, dolomit, kalsit, fluorit,
kuvars-kuvarsit, siliskumu, zımpara, diyatomit, kireçtaşı, yer alıyor.
Söz konusu madenler ile daha çok kömür rezervi bulmak için derin maden aramacılığı ve işletmeciliğine geçmek önem taşıyor.
2010 MADEN İHRACAT HEDEFİ 10 MİLYAR DOLAR
Türkiye‘nin
2004 yılında yaklaşık 1,3 milyar dolar olan maden ürünleri ihracatı,
2005 yılında 1,5 milyar dolara çıktı. 2006 yılında yaklaşık 2 milyar
dolara ulaşan maden ihracatı, geçen sene 2 milyar 715 milyon dolara
yükseldi. Bu yılın ilk 6 aylık döneminde ise bir önceki yılın aynı
dönemine göre yüzde 34 arttı.
Maden ihracatında doğal taşlar 1
milyar 250 milyon dolar ile ilk sırada yer alıyor. Doğal taşlar ürün
grubunu 544,3 milyon dolar ile metalik madenler, 491 milyon dolar ile
endüstriyel ham maddeler takip ediyor.
Maden ihracatında bor,
krom, selestit, manyezit, barit, mermer, ponza, feldspat gibi
madenlerin ilk sırada yer aldığını ifade eden yetkililer, Türkiye‘de
yılda yaklaşık 60 milyon ton kadar üretilen kömürün ise büyük
çoğunluğunun termik santrallerde olmak üzere yurt içinde tüketildiğini
belirttiler.
Madencilikle yeniden yapılanma ve planlama dönemine
geçildiğine dikkat çeken yetkililer, 2010 yılında da maden ihracatının
10 Milyar dolar olarak hedeflendiğini kaydettiler. Diğer önemli maden
rezervleri şöyle:
-Çinko-kurşun: Türkiye‘nin metal içeriği olarak 860 bin ton kurşun, 2,3 milyon ton çinko rezervi bulunuyor.
-Demir: Ortalama yüzde 50-55 tenörlü işletilebilir demir rezervi toplamı 113 milyon ton dolayında bulunuyor.
-Krom cevheri:Türkiye‘nin krom rezervi 26 milyon ton civarında.ü
-Bor: Türkiye 3 milyar 66 milyon ton olan bor rezervleri ile dünya bor potansiyelinin yüzde 72’sini elinde bulunduruyor.
-Alüminyum: Alüminyum üretimine uygun boksit rezervi 87 milyon ton civarında bulunuyor.
-Bakır:Türkiye‘de
toplam bakır rezervi, metal içeriği olarak 1,5 milyon ton bakır
düzeyinde bulunuyor. Ekonomik olarak değerlendirilmeyen düşük tenörlü
bakır kaynakları dahil edildiğinde toplam bakır kaynağı metal içeriği
olarak 3,5 milyon tonu buluyor.
-Trona:Türkiye‘nin Beypazarı ve Kazan yataklarıyla beraber toplam trona rezervi 836 milyon ton düzeyinde.
-Alçıtaşı: Büyük alçıtaşı potansiyeline sahip olan Türkiye‘nin rezervleri tam olarak belirlenmedi. Yıllık alçı taşı üretimi 3 milyon ton civarında.
-Mermer ve doğal taşlar: Türkiye‘nin 80 bölgesinde 150′den fazla değişik renk, desen, ve kalitede mermer rezervleri bulunuyor. Türkiye‘nin mermer potansiyelinin 5,1 milyar metreküp civarında olduğu tahmin ediliyor.
-Seramik ve cam ham maddeleri: Sektörün ana ham maddesini kuvars, kuvarsit, kuvars kumu, feldspat, kil ve kaolen oluşturuyor. Türkiye‘de
89 milyon ton kaolen, 354 milyon ton seramik ve refrakter kil, 239
milyon ton feldspat, 1,3 milyar ton kuvars kumu, 2,3 milyar ton
kuvars-kuvarsit potansiyeli bulunuyor.
-Çimento ve diğer yapı
malzemeleri:İnşaat sektöründe büyük oranda hafif yapı elemanı ve beton
agregası olarak da kullanılan ponza potansiyeli 1,5 milyar metreküp,
perlit potansiyeli ise 5,7 milyar ton düzeyinde.
-Bentonit: Türkiye‘de
Ankara Çankırı, Tokat, Edirne ve Ordu illerinde yoğunlaşan değişik
alanlarda kullanılabilir 250 milyon ton bentonit rezervi bulunuyor.
-Manyezit: 41-48 manyezit içerikli 111 milyon ton manyezit rezervi bulunuyor.
Kaynak:Sabah
BENZER İÇERİKLER